Lm. Giuse Phạm Đình Ái, S.S.S.
Thánh
Giuse là bổn mạng của Giáo Hội Việt Nam?
Nhiều người vẫn
thắc mắc rằng: Thánh Giuse
có còn là bổn mạng của Giáo Hội
Việt Nam không, vì không thấy
ghi trong lịch phụng vụ?
Câu trả lời
thật đơn giản: Thánh Giuse
đã là và vẫn là bổn mạng của toàn thể Giáo Hội
Việt Nam. Khẳng định này dựa trên thực hành hàng trăm năm qua và vào những bằng
chứng sau:
[1]
Tông hiến Apostolatus Officium, được Đức Giáo hoàng Clemente X ban
hành ngày 23/12/1673, châu phê thỉnh nguyện của Công đồng Đàng Ngoài họp tại
Dinh Hiến / Phố Hiến (14/02/1670) dưới sự chủ toạ của Đức cha Lambert de la Motte.
Công đồng này chính thức xin nhận Thánh Giuse làm bổn mạng địa phận Đàng Ngoài, tức làm bổn
mạng Giáo Hội xứ Bắc (“patron de ce Royaume” nếu hiểu nghĩa hẹp thì chỉ là xứ Bắc,
nhưng nếu hiểu theo nghĩa rộng thì phải hiểu là cả xứ Bắc lẫn xứ Nam;[1]
[2]
Tông hiến Sacrosancti Apostolatus, được Đức Giáo hoàng Innocentê XI ban
hành ngày 17/08/1678, đáp
ứng thỉnh nguyện của ba vị Đại diện Tông toà là các Đức cha Lambert de La Motte
(Đàng Trong), Pallu (Đàng Ngoài) và Cotolendi (Nam Kinh). Qua Tông hiến này,
Thánh Giuse được tôn nhận là bổn mạng các giáo phận truyền giáo Trung Hoa (với
cả Đàng Trong, Đàng Ngoài, Lào, Đại Hàn, Hung Nô).[2]
[3]
Thư chung của Hội đồng Giám mục Việt
Nam gửi cộng đồng dân
Chúa nhân dịp Hội nghị thường niên diễn ra tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 6–11/10/1997,
trong đó, nhất trí xác nhận Thánh Cả Giuse là bổn mạng Giáo Hội Việt Nam. Nên
lưu ý, vào lúc này, Các Thánh Tử Đạo Việt Nam đã là bổn mạng của Giáo Hội
Việt Nam rồi (1990).
[4]
Lịch phụng vụ của một số giáo phận hiện nay, chẳng hạn,
- Lịch phụng vụ của
GP. Hải Phòng
ghi: “Thánh Giuse
là bổn mạng Giáo Hội hoàn vũ và Giáo Hội Việt Nam (19/03),” còn Các
Thánh Tử Đạo Việt Nam là bổn mạng đệ nhị của Giáo Hội Việt Nam;
- Lịch phụng vụ
của GP. Hưng Hoá ghi: “Thánh Giuse
là bổn mạng chung của Hội Thánh, và riêng Giáo Hội Việt Nam (19/03),” còn Các Thánh Tử Đạo Việt Nam là
bổn mạng Giáo Hội Việt Nam (24/11);
- Thông báo của Tòa TGM. Hà Nội ra
ngày 10/03/2019 ghi rằng: “Thánh Lễ trọng mừng kính Thánh Giuse, Bạn Trăm năm Đức
Trinh Nữ Maria, Bổn mạng Hội Thánh, Giáo Hội tại Việt Nam, Giáo tỉnh Hà Nội và
Tổng Giáo phận Hà Nội…[3]
Các
Thánh Tử Đạo Việt Nam là bổn mạng của Giáo Hội Việt Nam?
Các Thánh Tử Đạo Việt Nam cũng
là bổn mạng của Giáo Hội
Việt Nam, vì ngày 14/12/1990, theo đơn xin của Hội đồng Giám mục Việt Nam, Toà
Thánh đã chấp nhận việc chọn Thánh Anrê Dũng Lạc, linh mục, và các bạn tử đạo,
làm bổn mạng toàn thể Giáo Hội tại Việt Nam và được mừng kính vào ngày
24/11.[4] Ngày này đã được ghi vào lịch phụng vụ của tất cả các giáo phận.
Nhiều
bổn mạng cho một quốc gia?
Một quốc gia,
một giáo phận, một nhà dòng, một giáo xứ hay thậm chí một cá nhân có thể nhận
hơn một Thánh bổn mạng và đây là một thực hành bình thường trong Giáo Hội. Đối với những
quốc gia có hơn một Thánh bổn mạng, thì:
[1]
Hoặc là các vị được chọn làm bổn mạng cùng một lúc, như trường hợp của Italia,
Thánh Phanxicô Atxixi (tuyên thánh năm 1228) và Thánh Cataria Siena (tuyên
thánh năm 11461) được đặt làm đồng bổn mạng của Italia vào năm 1939;
[2] hoặc
là nếu đã có Thánh bổn mạng rồi thì vẫn có thể đặt thêm một vị Thánh bổn mạng nữa
mà không bỏ các bổn mạng trước; và vị được chọn sau sẽ gọi là đồng bổn mạng hay
bổn mạng đệ nhị của quốc gia đó. Chẳng hạn, Giáo Hội Úc có bổn mạng
từ ban đầu là Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu. Sau khi nữ tu Mary MacKillop được tuyên thánh vào
ngày 17/10/2010, Giáo Hội
Úc đã loan báo rằng Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu vẫn là bổn mạng của nước Úc cùng
với vị Thánh đầu tiên của nước Úc là bổn mạng thứ II (24/01/ 2013).[5] Trong lịch
phụng vụ quốc gia của nhiều nước có hơn một bổn mạng thường ghi đầy đủ ngày lễ
của các Thánh bổn mạng của nước họ với xác định rõ bổn mạng đệ nhất / bổn mạng chính và bổn mạng đệ nhị.
Ví dụ như trong lịch phụng vụ của Ái Nhĩ Lan: Thánh Patrick (lễ trọng mừng vào
ngày 17/03) được ghi là bổn mạng chính; còn Thánh Brigid (lễ kính vào ngày mùng
một tháng Hai) và Thánh Columba (lễ kính vào ngày 09/06) đều ghi là bổn mạng đệ
nhị của đất nước này.
Kết
luận
Căn cứ vào những
dữ kiện trên và theo kinh nghiệm của các quốc gia có hơn một thánh bổn mạng,
chúng ta không có lý do gì để không tiếp tục tôn nhận Thánh Giuse là bổn mạng của
Giáo Hội Việt Nam sau khi Hội đồng Giám mục xin nhận thêm Các Thánh Tử Đạo Việt Nam là bổn mạng của Giáo Hội
Việt Nam.
Chúng ta xác
định rằng:
1. Thánh Giuse
là bổn mạng đệ nhất / bổn mạng
chính của Giáo Hội Việt Nam;
2. Các
Thánh Tử Đạo Việt Nam là bổn mạng đệ nhị của Giáo Hội Việt Nam. Xác định này
nên được ghi rõ vào lịch phụng vụ của tất cả các giáo phận tại Việt Nam như một số
giáo phận đã thực hiện.
——-
[1]
http://www.simonhoadalat.com/DIAPHAN/MUCVU/2004/mv0204/04CongDongDinhHien.htm
[2] Ibid.
[3]
https://www.tonggiaophanhanoi.org/thong-bao/tong-giao-phan/15303-thong-bao-le-thanh-giuse-quan-thay-tong-giao-phan-ha-noi-2019.html
[4] Sắc lệnh
số Prot. CD 878/90 (x.
Notitiae 26 (1990) 710).
[5] Staff Writers, “St Mary of the Cross MacKillop Named Second Patron of Australia”: “Our Lady Help of Christians remains a patron of Australia together with the just-announced second patron, St Mary of the Cross MacKillop,” (January 24, 2013) từ https://www.catholicweekly.com.au/st-mary-of-the-cross-mackillop-named-second-patron-of-australia/
